Omega-3, chất dinh dưỡng cần thiết cho não bộ

Từ những năm 1970, các axit béo omega-3 đã được biết là có ích lợi lớn đối với cấu trúc và sự phát triển của não. Ngày nay, omega-3 còn xuất hiện trong cả bánh mì mà bạn mua. Chúng thậm chí còn có trong một vài loại nước quả. Tất cả mọi người dường như đều đồng ý rằng việc có đủ omega-3 trong chế độ ăn uống của bạn là một việc cần phải làm cho sức khoẻ và chức năng của não. Nhưng tại sao?

Ích lợi của omega-3 đối với não:

  • Hỗ trợ thần kinh
  • Giúp cho sự phát triển của não
  • Vận chuyển chất dinh dưỡng đến não

Hỗ trợ thần kinh

60% mô não được cấu thành tự nhiên từ mô mỡ, một phần lớn của mô mỡ được cấu thành từ omega-3. Các chất béo cho phép các nơron hoặc tế bào thần kinh tạo ra cấu trúc đặc biệt của chúng ở trong não. Lượng omega-3 trong lớp màng đôi của các tế bào thần kinh có tầm quan trọng đặc biệt, vì nó làm tăng tính lưu động và tạo thuận lợi cho việc truyền dẫn tín hiệu và hoạt động chức năng của tế bào thần kinh. Các liên kết đôi carbon-carbon của chất béo không no có mật độ điện tử tương đối cao, nhằm tạo ra một lượng dịch cao hơn ở các màng tế bào. Axit docosahexaenoic (DHA) với 6 liên kết đôi và axit eicosapentaenoic (EPA) với 5 liên kết đôi có khả năng hoá lỏng cao nhất trong tất cả các axit béo chủ yếu ở màng tế bào. Các axit béo không no omega-3 DHA và EPA đều được gắn với phospholipid lớn hơn ở màng đôi của tế bào. DHA chiếm 10-20% tổng chất béo của não, là chất béo omega-3 quan trọng nhất đối với não. Vì vậy, lượng lipit không no chứa trong màng càng lớn thì tính lưu động và đặc tính động lực học của nó càng lớn.[1] Các tế bào thần kinh năng động hơn vì các thụ cảm thể, protein và enzyme có khả năng đáp ứng tốt hơn với tác nhân kích thích bên ngoài. Chức năng tế bào đạt mức tối ưu nhờ sự điều hoà miễn dịch, biệt hoá tế bào thần kinh, tạo liên hợp thần kinh (synapse) và truyền dẫn thần kinh tốt hơn.

Sự phát triển của não

Từ khi thụ thai,  chất béo omega-3 cần thiết cho sự phát triển và hoạt động chức năng của não. Việc hấp thu omega 3 nhanh nhất trong ba tháng cuối của thai kỳ, đặc biệt là DHA chiếm khoảng xấp xỉ 9% toàn bộ mô não ở những em bé sinh đủ tháng bình thường. Ở những trẻ sinh non, tỉ lệ mắc các triệu chứng liên quan tới rối loạn thiếu tập trung, mất khả năng học tập, lo lắng và hoạt động xã hội kém cao hơn đáng kể, việc này cho thấy ba tháng cuối của thai kỳ thực chất rất quan trọng đối với sự phát triển của não. Hơn thế nữa, trẻ sinh non uống sữa bột không có DHA sẽ có kích thước não và tổng lượng DHA nhỏ hơn đáng kể so với trẻ sinh thường. Điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới chức năng của não. Rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng em bé của các thai phụ chủ động bổ sung omega-3 cho chế độ ăn uống hoặc bằng các sản phẩm bổ sung, tăng chức năng nhận thức dẫn tới sự phát triển ngôn ngữ, thị lực và vận động tốt hơn.  Việc phụ nữ đang cho con bú tiếp tục bổ sung omega-3 là rất cần thiết vì các axit béo này sẽ được chuyển trực tiếp vào trẻ sơ sinh qua sữa mẹ.

Tác động của máu-não

Hàng rào máu-não (BBB) giữ vai trò điều chỉnh việc cung cấp chất dinh dưỡng và lưu lượng máu tới não. Vì não sử dụng glucose như một dạng nhiên liệu, nên vai trò của lớp nội mô của hàng rào máu-não trong việc vận chuyển glucose tới não là hết sức quan trọng. Việc bổ sung omega-3 về căn bản làm tăng vận chuyển glucose thông qua chất vận chuyển GLUT1 nằm ở nội mô của hàng rào máu – não. Điều này có nghĩa là việc bổ sung các chất béo omega-3 có thể làm tăng lượng glucose đến não, đó có thể là lý do giúp cho chức năng não được tốt hơn. DHA và EPA cũng có tác động kích hoạt mạch, cơ chế chính của tác động có ích đã được ghi nhận của omega-3 đối với tim mạch. Các lợi ích này bao gồm tác dụng làm bền vững thành mạch, nhằm giúp mạch máu thích nghi với huyết áp tăng cao làm khả năng giãn mạch nội mô bị suy yếu. Thật thú vị, omega 3 trong chế độ ăn uống cho thấy làm tăng lưu lượng máu đến não và cải thiện chức năng của hàng rào-máu–não. Cùng một lúc, các chất béo omega-3 có thể điều chỉnh sự truyền dịch của não và sự vận chuyển ôxy cũng như glucose đến não. Điều này có thể giải thích các lợi ích đã được ghi nhận đối với chức năng thần kinh và hoạt động của não từ việc hấp thu dầu cá.

Luôn đồng hành cùng bạn

Các axit béo omega-3 cần phải là một thành phần cần thiết, liên tục của chế độ ăn uống hoặc một sản phẩm bổ sung nhằm đem lại lợi ích cho cấu trúc và chức năng của não. Omega 3 cần thiết cho não giúp cho việc hỗ trợ cấu trúc và tính toàn vẹn của tế bào thần kinh, cũng như sự phát triển của não trong những giai đoạn đầu đời. Các chất béo omega-3 hỗ trợ chức năng của não bằng hai cơ chế chính: hỗ trợ bên trong cho các tế bào thần kinh, và tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển chất dinh dưỡng tới não thông qua hàng rào máu – não. Các ích lợi này cho thấy rằng omega-3 là một chất dinh dưỡng cần thiết cho não.

 


Bài viết liên quan

Video về chúng tôi

omega 3 là axit thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp được, hãy cùng tìm hiểu qua video

Xêm thêm